प्लास्टिक एक्सट्रूजन प्रक्रियेचे प्रकार

विशिष्ट ऍप्लिकेशन्सवर अवलंबून प्लास्टिक एक्सट्रूझन प्रक्रियेचे सात वेगवेगळ्या प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते.

(a) शीट/फिल्म एक्सट्रुजन

या एक्सट्रूजन प्रक्रियेत, वितळलेल्या प्लास्टिकची सामग्री फ्लॅट डायद्वारे बाहेर काढली जाते.शीट/फिल्मची जाडी आणि त्याची पृष्ठभागाची रचना निश्चित करण्यासाठी शीतकरण रोल वापरले जातात.शीटची जाडी 0.2 ते 15 मिमीच्या श्रेणीमध्ये मिळू शकते.प्लॅस्टिक मटेरियलची पातळ फ्लॅट शीट किंवा फिल्म बनवता येते.सामान्यतः, पॉलिस्टीरिन प्लास्टिक शीट एक्सट्रूझन प्रक्रियेत कच्चा माल म्हणून वापरला जातो.

(b) ब्लॉन फिल्म एक्सट्रुजन

उडवलेल्या फिल्म प्रक्रियेत, डाय हे गोलाकार प्रोफाइलसह उभ्या सिलेंडरसारखे असते.निप रोलर्सच्या जोडीने वितळलेले प्लास्टिक डायमधून वर खेचले जाते.संकुचित हवा ट्यूब फुगवण्यासाठी वापरली जाते.डायच्या भोवती, एक एअर-रिंग बसविली जाते.एअर-रिंगचा उद्देश चित्रपटाला वरच्या दिशेने जाताना थंड करणे आहे.डायच्या मध्यभागी, एक एअर इनलेट आहे ज्यामधून संकुचित हवा गोलाकार प्रोफाइलच्या मध्यभागी आणली जाऊ शकते आणि एक बबल तयार करू शकतो.एक्सट्रुडेड गोलाकार क्रॉस सेक्शन डाय व्यासच्या 2-3 पट वाढविला जाऊ शकतो.कोलॅप्सिंग प्लेटच्या मदतीने बुडबुडे कोसळतात.निप रोल्स बबलला फिल्मच्या दुहेरी थरात सपाट करतात ज्याला लेफ्लॅट म्हणतात.निप रोलर्सची गती बदलून फिल्मच्या भिंतीची जाडी नियंत्रित केली जाऊ शकते.लेफ्लॅट रोलच्या स्वरूपात स्पूल केले जाऊ शकते किंवा इच्छित आकारात कापले जाऊ शकते.लेफ्लॅटची खालची बाजू उष्णतेच्या वापराने बंद केली जाते आणि उघडण्यासाठी पुढे कापून टाकली जाते;त्यामुळे ती प्लास्टिक पिशवी बनवण्यासाठी वापरली जाऊ शकते.डाय व्यास 1 ते 300 सेंटीमीटर पर्यंत बदलू शकतो.साधारणपणे, या प्रक्रियेत पॉलीयुरेथेन प्लास्टिकचा वापर केला जातो.

(c) ओव्हर जॅकेटिंग एक्सट्रुजन

याला वायर कोटिंग प्रक्रिया देखील म्हणतात.या प्रक्रियेत, डायच्या मध्यभागी एक बेअर वायर खेचली जाते.वायरवर कोटिंगसाठी वापरल्या जाणार्‍या एक्सट्रूजन टूलिंगचे दोन भिन्न प्रकार आहेत म्हणजे दाब किंवा जॅकेटिंग टूलिंग.वायर आणि कोटिंग दरम्यान घनिष्ठ संपर्क किंवा आसंजन आवश्यक असल्यास, दाब टूलिंग वापरली जाते.आसंजन इच्छित नसल्यास, जॅकेटिंग टूलिंग वापरली जाते.प्रेशर टूलिंगसाठी, डायच्या आत वायर मागे घेतली जाते, जिथे ती जास्त दाबाने वितळलेल्या प्लास्टिकच्या संपर्कात येते.जॅकेटिंग टूलिंगसाठी, वायर वाढेल आणि वितळलेले प्लास्टिक मरल्यानंतर वायरवर एक आवरण तयार करेल.बेअर वायरला डायमधून पाणी दिले जाते आणि ते डाय सोडेपर्यंत वितळलेल्या प्लास्टिकच्या थेट संपर्कात येत नाही.जॅकेटिंग आणि प्रेशर टूलिंगमधील मुख्य फरक म्हणजे डायच्या संदर्भात वायरची स्थिती.

च्या

(d) ट्यूबिंग एक्सट्रुजन

या प्रक्रियेत, वितळलेले प्लास्टिक डायद्वारे बाहेर काढले जाते आणि डायच्या आत मॅन्ड्रल ठेवून पोकळ क्रॉस सेक्शन तयार केले जातात.डायच्या मध्यभागी अनेक मँडरेल्स ठेवून विशिष्ट अनुप्रयोगांसाठी अनेक छिद्रे असलेली ट्यूब देखील बनविली जाऊ शकते.

(e) सहउत्पादन

कोएक्स्ट्रुजन ही एकाच वेळी सामग्रीचे अनेक स्तर बनवण्याची एक्सट्रूझन प्रक्रिया आहे.अल्ट्राव्हायोलेट शोषण, पकड, मॅट पृष्ठभाग आणि ऊर्जा परावर्तन यांसारखे विशिष्ट गुणधर्म मिळविण्यासाठी बेस मटेरियलच्या वर एक किंवा अधिक स्तर लावण्यासाठी त्याचा वापर केला जातो, तर बेस मटेरियल इतर ऍप्लिकेशन्ससाठी अधिक योग्य आहे, उदा. प्रभाव प्रतिरोध आणि संरचनात्मक कार्यप्रदर्शन.ब्लॉन फिल्म, ओव्हर जॅकेटिंग, टयूबिंग, शीट/फिल्म एक्सट्रूझन यासारख्या कोणत्याही प्रक्रियेवर याचा वापर केला जाऊ शकतो.या प्रक्रियेत, दोन किंवा अधिक एक्सट्रूडर सामग्री वितरित करण्यासाठी वापरले जातात जे एकाच डायमध्ये एकत्र केले जातात जे इच्छित आकारात सामग्री बाहेर काढतात.लेयरची जाडी सामग्री वितरित करणार्‍या वैयक्तिक एक्सट्रूडर्सच्या वेग आणि आकाराद्वारे नियंत्रित केली जाते.

(f) एक्सट्रुजन कोटिंग

एक्स्ट्रुजन कोटिंगचा वापर कागद, फॉइल किंवा फिल्मच्या विद्यमान रोलस्टॉकवर अतिरिक्त स्तर तयार करण्यासाठी केला जातो.उदाहरणार्थ, पेपर पॉलीथिलीन कोटिंगचे पाणी प्रतिरोधक सुधारण्यासाठी वापरले जाते.लिक्विड पॅकेजिंग, फोटोग्राफिक पेपर, लिफाफे, खतांच्या पॅकेजिंगसाठी सॅक अस्तर आणि वैद्यकीय पॅकेजिंग हे एक्सट्रूजन कोटिंगचे अनुप्रयोग आहेत.सामान्यतः, पॉलीथिलीन आणि पॉलीप्रोपायलीन वापरली जातात.